దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రం త్వరలో భారీ మార్పులకు లోనుకానుంది. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియలో భాగంగా లోక్సభ స్థానాల సంఖ్యను గణనీయంగా పెంచే దిశగా అడుగులు పడుతున్నాయి. ప్రస్తుతమున్న సభ్యుల సంఖ్యను 850కి పెంచాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు విశ్వసనీయ వర్గాల సమాచారం. ఈ మేరకు రూపొందించిన బిల్లు ముసాయిదాను ఇప్పటికే పార్లమెంటు సభ్యులకు పంపించినట్లు తెలుస్తోంది. జనాభా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాలకు లభించే ప్రాతినిధ్యాన్ని సమతుల్యం చేయడమే ఈ భారీ కసరత్తు వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశం.
ప్రతిపాదిత విభజన ప్రకారం మొత్తం 850 స్థానాల్లో రాష్ట్రాలకు 815 కేటాయించనున్నారు. మిగిలిన 35 స్థానాలను కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలకు కేటాయించే అవకాశం ఉంది. దశాబ్దాలుగా మారని లోక్సభ సీట్ల సంఖ్య పెరగడం వల్ల పాలనలో ప్రజల భాగస్వామ్యం మరింత పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. కొత్త పార్లమెంటు భవనాన్ని కూడా భవిష్యత్తు అవసరాలకు అనుగుణంగా అధిక సభ్యులు కూర్చునేలా నిర్మించడం ఈ ప్రతిపాదనలకు బలం చేకూరుస్తోంది.
దక్షిణాది రాష్ట్రాలు ఉత్తరాది రాష్ట్రాల మధ్య సీట్ల పంపిణీపై భిన్నమైన వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. జనాభా నియంత్రణ పాటించిన రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరగకుండా శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో ఈ విభజన చేపట్టాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం పంపిన ఈ బిల్లుపై పార్లమెంటులో సుదీర్ఘ చర్చ జరిగే అవకాశం కనిపిస్తోంది. సభ్యుల అభిప్రాయాలు పరిగణనలోకి తీసుకున్న తర్వాతే తుది నిర్ణయం వెలువడనుంది.
ఈ మార్పులు అమలులోకి వస్తే దేశంలోని అతిపెద్ద రాష్ట్రాలైన ఉత్తరప్రదేశ్ బిహార్ మహారాష్ట్ర వంటి ప్రాంతాల్లో లోక్సభ స్థానాలు భారీగా పెరుగుతాయి. అదే సమయంలో చిన్న రాష్ట్రాలకు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలకు కూడా తగిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించేలా ప్రణాళికలు సిద్ధమయ్యాయి. నియోజకవర్గాల సరిహద్దుల నిర్ణయం ఓటర్ల సంఖ్య వంటి అంశాలపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో ఓటు విలువను పెంచుతూ ప్రతి నియోజకవర్గం సమర్థవంతంగా పనిచేసేలా చూడటమే ఈ పునర్విభజన లక్ష్యం.
చారిత్రక నేపథ్యం పరిశీలిస్తే 1970వ దశకం నుండి లోక్సభ స్థానాల్లో పెద్దగా మార్పులు జరగలేదు. పెరిగిన జనాభాకు అనుగుణంగా ప్రతినిధుల సంఖ్య లేకపోవడం వల్ల క్షేత్రస్థాయి సమస్యల పరిష్కారంలో ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. 850 స్థానాల ప్రతిపాదన అమలైతే భారత పార్లమెంటరీ చరిత్రలో ఇది అతిపెద్ద సంస్కరణగా నిలిచిపోతుంది. రాజకీయ పార్టీలు ఈ బిల్లుపై తమ వ్యూహాలను సిద్ధం చేసుకుంటున్నాయి. భవిష్యత్తులో దేశ రాజకీయ గమనాన్ని ఈ సీట్ల పెంపు నిర్ణయించనుంది.
